Özet

Amaç: Bu çalışmada hemifasiyal spazm (HFS) hastalarında aynı toplam botulinum toksin tip A (BoNT-A) dozunun 2 mL ve 1 mL serum fizyolojik (SF) ile sulandırılarak uygulanması sonrasında elde edilen motor, işlevsel ve psikososyal klinik değişimler ile işlem sonrası enjeksiyon ağrısı karşılaştırıldı.

Hastalar ve Yöntemler: Bu prospektif çalışmaya, 18 yaşın üzerinde, daha önce BoNT-A tedavisi almamış ya da son uygulamanın üzerinden en az altı ay geçmiş HFS hastaları dahil edildi. Her iki uygulama dönemini de tamamlayan 21 hastanın verileri analiz edildi. İlk uygulamada BoNT-A, 2 mL SF (%0.9 NaCl) ile sulandırılarak uygulandı; takip eden dönemde ise aynı toplam doz 1 mL SF ile sulandırıldı. Hastalar her uygulamadan bir ay sonra Hemifasiyal Spazm Skoru ile değerlendirildi; işlem ağrısı 0-10 Görsel Analog Skala (GAS) ile ölçüldü. Başlangıca göre değişim miktarları hesaplandı ve sulandırma yöntemleri Wilcoxon işaretli sıra testi kullanılarak karşılaştırıldı (p < 0.05).

Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 51.62 ± 13.00 yıl idi. Her iki uygulamadan bir ay sonra; kasılmaların şiddet ve sıklığında, hastalıkla ilişkili şikâyet düzeyinde, işlevsel zorluklarda ve tüm psikososyal parametrelerde başlangıca göre anlamlı azalma gözlendi. İki yöntemin oluşturduğu değişim miktarları karşılaştırıldığında, temel motor parametrelerde anlamlı bir fark saptanmadı; ancak okumada güçlük, depresif duygu durum, göz teması kurmaktan kaçınma ve utanma hissindeki iyileşme 1 mL’lik uygulamada belirgin şekilde daha fazlaydı (sırasıyla p = 0.010, p = 0.002, p = 0.007, p = 0.003). İşlem sonrası VAS skoru 2 mL'de 2.43 ± 2.20, 1 mL'de 0.29 ± 0.78 olup enjeksiyon ağrısı 1 mL’lik uygulamada anlamlı derecede daha düşüktü (p < 0.001). Hiçbir yan etki gözlenmedi.

Sonuç: Aynı toplam BoNT-A dozunun 1 mL veya 2 mL SF ile sulandırılarak uygulanması, HFS'nin motor semptomlarında belirgin bir iyileşme sağlamış olup temel motor etkinlik parametrelerinde iki sulandırma oranı arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Bununla birlikte 1 mL’lik uygulama, daha düşük enjeksiyon ağrısı ve bazı işlevsel-psikososyal parametrelerde daha fazla iyileşme ile ilişkili bulunmuştur.

Atıf: Şentürk H, Güçlü Altun İ, Barut BÖ. Klonik hemifasiyal spazm hastalarında farklı dilüsyonlardaki botulinum toksin tip A uygulamalarının karşılaştırılması. Parkinson Hast Harek Boz Derg 2026;29(2):59-66. doi: 10.5606/phhb.dergisi.2026.77.

B.Ö.B.: Fikir/kavram ve tasarım, eleştirel inceleme, kontrol/ denetim; B.Ö.B., H.Ş., İ.G.A.: Veri toplama ve/veya işleme, analiz ve/veya yorumlama, referanslar ve malzemeler; B.Ö.B., H.Ş.: Literatür taraması ve makalenin yazılması. Tüm yazarlar makalenin son halini okuyup onayladı.

Yazarlar, bu makalenin yazarlığı ve/veya yayımlanmasına ilişkin herhangi bir çıkar çatışması olmadığını beyan etmiştir.

Yazarlar, bu makalenin araştırması ve/veya yazarlığı için herhangi bir finansal destek almamıştır.

Bu çalışmanın bulgularını destekleyen veriler, makul bir talep üzerine sorumlu yazardan temin edilebilir.

Yapay Zekâ Kullanım Beyanı
Yazarlar, yapay zekâ (AI) araçlarının kullanılmadığını veya yalnızca dil düzenleme amacıyla kullanıldığını ve veri analizi, yorumlama ya da sonuçların oluşturulmasında hiçbir rolü olmadığını beyan eder. Tüm bilimsel içerik, veri yorumlaması ve sonuçlar tamamen yazarların sorumluluğundadır. Yazarlar ayrıca, AI araçlarının referans üretme, oluşturma veya “halüsinasyon” amacıyla kullanılmadığını ve tüm kaynakların doğruluk açısından dikkatle kontrol edildiğini teyit eder.