Hemifasiyal spazm hastalarında uyku bozuklukları ve ilişkili klinik faktörler
Özge Gönül Öner1
, Gözde Baran2
1Department of Neurology, İstanbul Medeniyet University, Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital, İstanbul, Türkiye
2Department of Neurology, University of Health Sciences, Hamidiye Faculty of Medicine, Sancaktepe Prof. Dr. İlhan Varank Training and Research Hospital, İstanbul, Türkiye
Anahtar Kelimeler: Hemifasiyal spazm, insomnia, uyku kalitesi.
Özet
Amaç: Bu çalışmada hemifasiyal spazm (HFS) hastalarında uyku kalitesi, insomnia şiddeti ve gündüz uykululuğunun değerlendirilmesi ve bu parametrelerin klinik özellikler ile depresif belirtilerle ilişkisinin incelenmesi amaçlandı.
Hastalar ve Yöntemler: Bu çok merkezli, prospektif ve kesitsel çalışmaya Eylül 2024 ile Aralık 2024 tarihleri arasında HFS tanısıyla takip edilen 34 hasta dahil edildi. Tüm hastalarda Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PSQI), İnsomnia Şiddet İndeksi (ISI), Epworth Uykululuk Ölçeği (ESS), Beck Depresyon Envanteri-II (BDI-II) ve Jankovic Hemifacial Spasm Rating Scale uygulandı. Klinik ve uyku parametreleri arasındaki ilişkiler Spearman korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Bulgular: Hemifasiyal spazm tanılı toplam 34 hasta (16 erkek, 18 kadın; medyan yaş: 49.5 yıl; dağılım, 26 ila 64 yıl) klinik olarak değerlendirildi. Hastaların %47.1’inde kötü uyku kalitesi saptandı. ISI değerlendirmesinde %26.5’inde hafif, %5.9’unda orta şiddette insomnia mevcutken; ESS’ye göre hastaların hiçbirinde aşırı gündüz uykululuğu izlenmedi. Kötü uyku kalitesine sahip hastalar daha ileri yaşta (p = 0.013), daha düşük eğitim düzeyine sahip (p = 0.003) ve daha yüksek ISI (p < 0.001) ve ESS (p < 0.001) skorlarına sahipti. PSQI skoru yaş (r = 0.429), HFS şiddeti (r = 0.360), ISI (r = 0.892) ve ESS (r = 0.684) ile pozitif; eğitim düzeyi ile negatif korelasyon gösterdi (tümü p < 0.05). BDI-II skoru ISI ile anlamlı korelasyon gösterirken (r = 0.425; p = 0.012), PSQI ile ilişki sınırda anlamlıydı (p = 0.058).
Sonuç: Hemifasiyal spazm hastalarında uyku bozuklukları yaygındır; ileri yaş ve düşük eğitim seviyesi ile ilişkilidir. Hastalık şiddeti, uyku kalitesi ile anlamlı bir korelasyon gösterse de, depresif semptomlar insomnia şiddeti ile daha yakından ilişkili bulunmuştur. Uyku ve duygu durum semptomlarının rutin olarak değerlendirilmesi, HFS hastalarının daha kapsamlı bir klinik değerlendirmesine olanak tanıyabilir.